HPV
HPV staat voor Humaan Papillomavirus, een verzamelnaam voor meer dan tweehonderd verschillende virustypes. Het is een veelvoorkomend virus dat bijna alle mensen over de hele wereld treft. Sommige HPV types veroorzaken wratten op de huid of in de schaamstreek (penis, vulva, vagina). In de schaamstreek noemen we dit genitale wratten of condylomen. Deze wratten zijn vervelend en kunnen klachten geven, maar zijn over het algemeen onschuldig en goed te behandelen. Er zijn ook andere HPV types die op de lange termijn kanker kunnen veroorzaken, zoals baarmoederhalskanker, anuskanker, peniskanker en bepaalde vormen van keelkanker. Dit noemen we de hoog risico-HPV types.
Het opvallende aan HPV is dat de meeste mensen niet merken dat ze besmet zijn. Het lichaam ruimt het virus gelukkig meestal zelf op binnen één tot twee jaar zonder dat er klachten of op lange termijn kanker ontstaan.
Hoe krijg je HPV?
HPV is zeer besmettelijk en wordt overgedragen door seksueel contact. Dat kan vaginaal, anaal of oraal zijn, maar ook intiem huid-op-huidcontact in de schaamstreek is genoeg om het virus door te geven. Condooms verlagen de kans op besmetting, maar beschermen niet volledig. Vrijwel iedereen raakt ergens in zijn of haar leven besmet met HPV. Dit heeft niks te maken met hygiëne; het virus is simpelweg heel besmettelijk en komt heel veel voor.
Hoe kom je van HPV af?
De meeste mensen raken vanzelf van HPV af omdat het immuunsysteem het virus opruimt. Er ontstaan dan meestal geen klachten of afwijkingen. Het virus wordt vaak zo zwak dat het niet meer te vinden is in testen, maar blijft eigenlijk altijd aanwezig. Een gezonde afweer speelt hierbij de belangrijkste rol. Mensen met een gestoorde afweer (bijvoorbeeld auto-immuunziektes, orgaantransplantatie, HIV) hebben veel meer moeite om het virus op te ruimen.
Gevolgen van HPV
Zoals eerder gezegd ruimen de meeste mensen het virus vanzelf op zonder klachten of afwijkgingen. Bij een langer bestaande infectie met een hoog-risico HPV type kan er na jaren afwijkende cellen ontstaan of zelfs kanker. De meest bekende daarvan is baarmoederhalskanker. Tussen besmetting met HPV en het ontstaan van kanker zit meestal vijftien jaar of meer. Voordat er baarmoederhalskanker ontstaat zijn er dus al veel langer afwijkende cellen.
Screenen
De afwijkende cellen ze zijn heel goed op te sporen met een uitstrijkje via bijvoorbeeld het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker (BVO). Deze afwijkende cellen zijn heel goed te behandelen om te voorkomen dat er baarmoederhalskanker ontstaat. HPV kan ook andere vormen van kanker veroorzaken (anuskanker, schaamlipkanker, vaginakanker, peniskanker, mond- en keelholtekanker). Voor deze andere vormen van HPV-gerelateerde kankers heeft screenen vooralsnog geen meerwaarde.
Vaccinatie
De meest effectieve manier om HPV-kanker te voorkomen, is HPV-vaccinatie voordat jongvolwassenen seksueel actief worden. Naar schatting voorkomen we minstens 95% van de HPV-gerelateerde sterfgevallen in Nederland als iedereen gevaccineerd zou zijn. Vaccineren op latere leeftijd is veel minder effectief. De HPV vaccinaties beschermen tegen de meest voorkomen HPV types, maar niet alle. Screenen blijft belangrijk ook al ben je gevaccineerd.
Het opvallende aan HPV is dat de meeste mensen niet merken dat ze besmet zijn. Het lichaam ruimt het virus gelukkig meestal zelf op binnen één tot twee jaar zonder dat er klachten of op lange termijn kanker ontstaan.
Hoe krijg je HPV?
HPV is zeer besmettelijk en wordt overgedragen door seksueel contact. Dat kan vaginaal, anaal of oraal zijn, maar ook intiem huid-op-huidcontact in de schaamstreek is genoeg om het virus door te geven. Condooms verlagen de kans op besmetting, maar beschermen niet volledig. Vrijwel iedereen raakt ergens in zijn of haar leven besmet met HPV. Dit heeft niks te maken met hygiëne; het virus is simpelweg heel besmettelijk en komt heel veel voor.
Hoe kom je van HPV af?
De meeste mensen raken vanzelf van HPV af omdat het immuunsysteem het virus opruimt. Er ontstaan dan meestal geen klachten of afwijkingen. Het virus wordt vaak zo zwak dat het niet meer te vinden is in testen, maar blijft eigenlijk altijd aanwezig. Een gezonde afweer speelt hierbij de belangrijkste rol. Mensen met een gestoorde afweer (bijvoorbeeld auto-immuunziektes, orgaantransplantatie, HIV) hebben veel meer moeite om het virus op te ruimen.
Gevolgen van HPV
Zoals eerder gezegd ruimen de meeste mensen het virus vanzelf op zonder klachten of afwijkgingen. Bij een langer bestaande infectie met een hoog-risico HPV type kan er na jaren afwijkende cellen ontstaan of zelfs kanker. De meest bekende daarvan is baarmoederhalskanker. Tussen besmetting met HPV en het ontstaan van kanker zit meestal vijftien jaar of meer. Voordat er baarmoederhalskanker ontstaat zijn er dus al veel langer afwijkende cellen.
Screenen
De afwijkende cellen ze zijn heel goed op te sporen met een uitstrijkje via bijvoorbeeld het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker (BVO). Deze afwijkende cellen zijn heel goed te behandelen om te voorkomen dat er baarmoederhalskanker ontstaat. HPV kan ook andere vormen van kanker veroorzaken (anuskanker, schaamlipkanker, vaginakanker, peniskanker, mond- en keelholtekanker). Voor deze andere vormen van HPV-gerelateerde kankers heeft screenen vooralsnog geen meerwaarde.
Vaccinatie
De meest effectieve manier om HPV-kanker te voorkomen, is HPV-vaccinatie voordat jongvolwassenen seksueel actief worden. Naar schatting voorkomen we minstens 95% van de HPV-gerelateerde sterfgevallen in Nederland als iedereen gevaccineerd zou zijn. Vaccineren op latere leeftijd is veel minder effectief. De HPV vaccinaties beschermen tegen de meest voorkomen HPV types, maar niet alle. Screenen blijft belangrijk ook al ben je gevaccineerd.